Mehmet ŞAYİR
info@mahallemi.net
mahallemi@mahallemi.net

foto1
foto1
foto1
foto1
foto1


Mardin Araplarının Aslı

Mardin Arapları ve Mahallemiler hakkında yapılmış bilimsel ve tarihi araştırmalardan oluşan makaleler.

Devamını Oku

Bu Tarih Kaybolmasın!

Tarihin derinliklerinden kopup gelen yapısıyla kadim kent Eles!

Devamını Oku

Bizim seslerimiz

Fasih Arapçaya en yakın lehçe Kıltu lehçesi..

Devamını Oku

Mardin Arapları ve Mahallemi Kültürü-Video

Mardin Arapları ve Mahallemiler hakkında yapılmış en geniş kapsamlı program.

Video İzle
Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil

Bizim Seslerimiz

Sesler dillerin en temel yapı taşları olsa gerek. Bizler değişik sesleri bir uyum içerisinde bir araya getirir önce kelime ederiz sonra bu kelimeleri yine bir uyum içerisinde cümleye çeviririz. İnsan olarak sözlü iletişimi de bu şekilde gerçekleştiririz.Karacadağ’dan Mardin şehrine, Mardin şehrinden Dicle nehrine kadar uzanan yükseltinin adı olan Mardin Eşiği’inde konuşulan Arapça lehçenin özellikle seslerde kendini gösteren belli başlı özellikleri var. Bu ses özelliklerinden en önemlisi belki de “Kiltu” (قلت) lehçesi denen bu lehçenin ismini de aldığı “kaf” (ق) sesidir. Arapçanın özgün seslerinden olan “kaf” (ق) diğer Arapça lehçelerde başka seslere dönüşürken bu lehçede olduğu gibi kalmıştır. Onun içindir ki araştırmacılar bu ve benzeri özelliklerinden yola çıkarak bu lehçeyi fasih Arapça olarak bilinen standart Arapçaya en yakın lehçelerden biri saymıştır. İşin ilginç yanı bu lehçeyi konuşanların da bu gerçeğin farkında olmasıdır. Yani bu lehçe sadece sesleriyle değil aynı zamanda yapısıyla da dikkat çekmektedir.  Ancak lehçenin ilk dikkat çeken ve herkesçe kolaylıkla fark edilebilen yanı seslerdir ki bu lehçeyi konuşan birini dinlerken lehçenin Arapçanın özgün seslerini nasıl koruduğunu anlayabilirisiniz. Peki, sadece “kaf (ق) sesi mi korunmuştur? Tabii ki hayır. Yine diğer lehçelerde başka seslere dönüşen peltek “se” (ث), “zal” (ذ), “zad” (ض), “za” (ظ) sesleri de özgün halleriyle korunmuştur. Eğer bu lehçeyi konuşan birini dinlerseniz; “heze” (هذا) = bu (eril), “hezi” (هذي) = bu (dişil), “ize” (إذا) = eğer, “arz” (أرض) = yer, “maraz” (مرض) = hastalık, “mariyz” (مريض) = hasta, “fakiyr” (فقير) = yoksul, zavallı, fakir, “kevl” (قول) = söz, “savr” (ثور) = sığır, “sevb” (ثوب) = kumaş topu gibi kelimeleri ne kadar özgün hallerine yakın bir şekilde telaffuz ettiğini görürsünüz, daha doğrusu duyarsınız. Peki, sadece bu mu? Hayır, bir de özellikle kelimenin sonunda hemzeyi hissedebilirsiniz. Gün ismi olan “İssesee” (الثاثاء) = Salı,  “İlarba’a” (الاربعاء) = Çarşamba (ilarba’a diye kalın seslerle telaffuz edilir) kelimelerinde olduğu gibi. Aynı şekilde renklerin dişil hallerinde de benzeri bir durum var: “sevdee” (سوداء) = siyah, “bayzaa” (بيضاء) = beyaz, “hamraa” (حمراء) = kırmızı, “safraa” (صفراء) = sarı, “hazraa” (خضراء) = yeşil, “zerkee” (زرقاء) = mavi (zerkee derken kaf inceltilir) gibi renk isimlerinde olduğu gibi. Bu durum bazı dişil sıfatlarda da görülür: “e’rcee” (عرجاء) = topal, “a’vraa” (عوراء) = tek gözü kör, “e’myee” (عمياء) = kör, “e’vcee” (عوجاء) = eğri kelimelerinde olduğu gibi. Ancak burada hemze genellikle yarım kalır ve sonuna kadar telaffuz edilmez.

İşte bunlar Arapçanın özgün seslerindendir. Bizim seslerimizdir.

 

 

أصواتنا

قد تكون الأصوات من أهم عناصر اللغات. فنحن نقوم بجمع الأصوات المختلفة لتصبح كلمات منسجمة أولاً ثم نجعلها جملاً منسجمةً حيث نقوم بالتواصل كبشر بهذه الطريقة.

إن جبال ماردين اسم يطلق على المرتفعات التي تمتد من قرجاداغ مروراً بمدينة ماردين إلى نهر دجلة وفيها تستعمل لهجة عربية لها مزايا تظهر في الأصوات بشكل خاص. وأهم هذه المزايا أو الأصوات قد يكو حرف "ق" في هذه اللهجة التي تسمى بلهجة قلت حيث بقي حرف ق العربي الأصيل بقي كما هو في هذه اللهجة بينما تغير في اللهجات العربية الأخرى. ولهذا السبب يعد الباحثون هذه اللهجة من اللهجات القريبة للعربية الفصيحة انطلاقاً من هذه المزايا وخصائص أخرى تتميز بها. والغريب في هذا الأمر هو إدراك أهل هذه اللهجة لهذه الحقيقة. بمعنى أن هذه اللهجة لا تجلب الانتباه بأصواتها فحسب إنما تجلب الإنتباه بطبيعتها اللغوية كذلك. إلا أن ما يجلب الإنتباه لأول مرة في هذه اللهجة وما يمكن للجميع إدراكه بسهولة هو الأصوات الموجودة فيها إذ يمكنك أن تلاحظ كيف أنها حافظت على الأصوات العربية الأصيلة حين تستمع لأحد الناطقين بها. والسؤال هنا هو: هل الـ ق وحده ما تمت المحافظة عليه من أصوات في هذه اللهجة. بالطبع لا. لقد تمت المحافظة على الثاء والذال والضادوالظاء الأصوات التي تحولت إلى أصوات مختلفة في اللهجات العربية الأخرى تمت المحافظة عليها بشكلها الأصيل الفصيح. فإذا ما استمعت إلى ناطق بهذه اللهجة سترى، بل ستسمع إذا صح التعبير كيف أنهم يستعملون (هذا وهذي وإذا وأرضومرضومريضوفقير وقول وثور وثوب) بشكل قريب جداً من شكلها الأصيل الفصيح. وهل هذا كل ما في هذه اللهجة من خصائص صوتية. بالطبع لا. فبالإضافة إلى كل هذا فإنك تشعر بوجود الهمزة في آخر الكلمة كما هو الحال عند قولهم الثاثاء والاربعاء وكذلك هو الحال بالنسبة للمؤنث من الألوان كقولهم سوداء وبيضاء وحمراء وصفراء وخضراءوزرقاء وكذلك هناك بعض الصفاة المؤنثة من قبيل عرجاء وعوراء وعمياء وعوجاء. إلا أن الهمزة هنا تبقى ناقصة ولا ينطق بها إلى الآخر.

هذه أصوات عربية أصيلة وفصيحة. هذه أصواتنا.

Yazar hakkında:
MEHMET ŞAYIR
Gazi Üniversitesi
Yabancı Diller Yüksekokulu 
http://www.geocities.ws/sayir/
0 555 311 82 87
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
www.mahallemi.net

Yorum yaz (0 Yorumlar)

Namaz Vakti Mardin

Midyat Gündem

Köşe Yazarları


IMAGE
Bahaeddin BUDAK
IMAGE
İsmail ÖZMEN
IMAGE
Mahsum ALTUN
IMAGE
Mehmet ALTUN
IMAGE
Mehmet GELEN
IMAGE
Mehmet ŞAYİR
IMAGE
Muhammed AKGÜL
IMAGE
Selahattin EROL

Facebook Üyelerimiz

Powered by Supremo Hosting

Öncü Şahsiyetler

Şehid Halil Kantarcı

BIR HALIL DESTANI – ADEM ÖZKÖSE

Bir Halil destanıdır bu… Yiğitliğine, cesaretine şahit olduğumuz kadar merhametine, insanlığına, dostluğuna, fedakârlığına da şahit olduğumuz adanmış bir yüreğin destanı… Kendi aramızda yaptığımız sohbetlerde...


Makaleyi Oku

Cevher Dudayev

Yeni Başlayanlar İçin Cevher Dudayev’in Hayat Hikayesi

O’nun 1944 yılının soğuk bir Şubat günü Çeçenistan’da başlayıp, Sibirya’da devam eden….


Makaleyi Oku

Şamil Basayev

KIZIL ORDUYU DİZE GETİREN KOMUTAN: BASAYEV
İlk Rus-Çeçen savaşında; dünyanın en büyük ve en techizatlı iki ordusundan birisi Kızılordu’ya kök söktürüp, dize getiren yiğit.


Makaleyi Oku

Metin Yüksel

ŞEHİD METİN YÜKSEL ve ŞEHADET YOLCULUĞU

Şehid Metin Yüksel, 17 Temmuz 1958'de Bitlis'e bağlı Kolongo Yaylası'nda dünyaya geldi. Babası 27 Aralık 2004 de Hakk'a uğurladığımız, Türkiye'nin en büyük âlimlerinden Sadreddin Yüksel Hoca'dır. Annesi ise doğunun en tanınmış...


Makaleyi Oku

Halil Günenç Hoca Efendi

Halil Günenç

Mardin'den Suriye'ye ilim yolunda bir çocuk

'Türkiye Müftüsü' denilerek anılan Halil Günenç Hoca, medreseler feshedildiği, ilahiyat fakültelerinin sudan sebeplerle kapatıldığı, velhasıl din eğitiminin adeta rafa kaldırıldığı zor bir dönemde yetişenlerden... Muaz Ergü yazdı..


Makaleyi Oku

Allah Dostlarından, Ahmed el-Haznevi(K.S)

 

 

 

 

 

 

 

 

Son devirde Suriye'de yetişen evliyâdan. İsmi Ahmed'dir. Babası Hoca Murâd Efendi olup, Mardin ilinin İdil (Hazah) ilçesine bağlı Banihe köyündendir. 


Makaleyi Oku

Arapça-Türkçe

Arapça & Türkçe fıkra

Fıkra(mahallemi lere Özel)

Komşu 1:

[ Evin güneye bakan bölümünde (mış'reke) Komşu 2 ile güneşli bir Izbat gününde muhabbet ederlerken ]

" Izbat isabbıt u irabbıt, fiyyü riyhe mıssayf !!...


Makaleyi Oku

Mehmet Seydi ve Sayım memuru

Mehmet Seydi ve Mérdelli

Mehmet Seydi Acur satmak isterse !

Kılmé Mıl Vîleyé Ü Kılmé Mız’zéa

 

 

 

 

 

 

Kılmé Mıl Vîleyé Ü Kılmé Mız’zéa

(Mahallemilere Özel)

Derdiin İl Özel Hastahânesinde hemşire olarak çalışan Özge Hanım ile Aşağıteppe İlçe Belediyesinde zabıta memuru olan eşi Teoman Bey, tek oğulları Mert ile sabah kahvaltısını güle eğlene yaptıktan sonra, Audi marka son model arabalarına binerler...


Makaleyi Oku

Mehmet seydi yoklama'da !

Mehmet Seydi derse geç kalır !

186320 (120)

Kubik-Rubik Joomla! Extensions